Estacion espacial privada

   
   
   
   
A NASA quere ao sector privado a bordo da Estación Espacial Internacional (ISS). Non é que as empresas estean agora á marxe da actividade en órbita, xa que dominan franxas estratéxicas como os satélites de telecomunicaciones e de observación da Terra, ademais dos lanzadores. Pero as misións con astronautas, o programa tripulado da NASA, aínda que con múltiples contratos coas compañías do sector, foi, ata hai pouco, responsabilidade exclusiva da axencia gobernamental e a nova iniciativa é un paso significativo na estratexia de privatización de actividades espaciais, pasando a axencia de ser operador a cliente. A NASA ten este ano un orzamento de 12.723 millóns de euros, a metade (en términos comparables), do que tiña en 1965, en pleno auxe do programa lunar Apolo, cando a axencia contaba aproximadamente co 4% do orzamento federal, fronte ao 0,5% actual.

Agora as naves automáticas de avituallamiento da ISS, por parte de EE UU, son de empresas privadas que venden os seus servizos á NASA (co apoio e compromiso da propia axencia). Para dentro de tres anos está previsto que tamén os astronautas viaxen nas naves que o dinámico sector empresarial estadounidense está desenvolvendo.

A iniciativa de promoción do uso da ISS para as empresas privadas, para a que se piden propostas de aquí a mediados de xuño, presentouse a semana pasada. ?Axudará a identificar como abrir este laboratorio único ao sector privado por vías mellores e máis prácticas?, dixo William Gerstenmaier, director de Exploración Tripulada e Operacións da NASA. Trátase, segundo explicou, de ?preparar o camiño cara ás instalacións privadas de investigación en microgravedad no futuro?. É dicir, que as seguintes instalacións espaciais serán responsabilidade íntegra das empresas. ?Non creo que haxa outra estación gobernamental?, declarou Gerstenmaier recientemente ante unha comisión parlamentaria estadounidense.
Como atractivo da oferta, a iniciativa recalca que a ISS, que custou uns 110.000 millóns de euros e que cumpriu unha década permanentemente tripulada (unhas 200 persoas estiveron alí), estará en funcionamento polo menos outros 10 anos. A Casa Branca decidiu manter operativa a base ata 2014, o que significa unha prórroga de catro anos respecto ao anterior calendario, aínda pendente de ratificación por parte dos outros socios do programa (sobre todo Rusia, Europa, Xapón e Canadá).

Gerstenmaier, destacou que a investigación en microgravedad é unha contorna ?inalcanzable? na Terra e que das investigacións na ISS ?xa proporcionan beneficios en medicamentos, robótica médica e ciencia de materiais?. Pero a súa utilización está lonxe do cento por cento das súas capacidades: segundo datos da NASA (febreiro de 2014) estase utilizando menos do 84% dos compartimentos de experimentación da parte estadounidense da ISS; o 76% dos compartimentos da unidade Express (para traballos breves) e só o 50% dos dispositivos no exterior listos para facer investigacións. Hai que ter en conta que os artigos científicos con resultados de investigacións na ISS son escasos nas revistas máis prestixiosas.

Coa porta aberta á iniciativa privada na base orbital, a NASA quere reducir os seus custos, animar ao sector nun novo mercado potencial e, segundo manifestan expresamente os seus responsables, dedicarse a maiores retos, como as viaxes a Marte ou a algún asteroide, aínda que non ten aínda para iso un programa propiamente devandito coa abultada financiamento imprescindible para acometer eses obxectivos.

Para o transporte de carga á ISS en naves automáticas a NASA ten asinados acordos con empresas do sector ata 2017: 1.370 millóns de euros para Orbital por oito envíos (un cumprido) e 1.150 millóns para Space X por 12 voos (dos cales realizou xa tres), en ambos casos cunha misión previa de ensaio de atraque na ISS.

En canto aos astronautas, seguirán a mesma pauta de pasar a responsabilidade de operación dos voos ao sector privado para que a NASA actúe como cliente (con todas as súas condicións e requisitos de seguridade). Pero non será ata 2017, cando os homes e mulleres do espazo viaxen nos novos vehículos. Varias empresas están preparando naves tripuladas para viaxar á órbita baixa da ISS, xa sexan cápsulas ou, no caso do Dream Chaser de Sierra Nevada Corporation, un avión para sete astronautas do tipo dos transbordadores espaciais que a NASA xubilou en 2011. Desde entón, e ata que non estean operativas as novas naves, os astronautas da axencia estadounidense teñen que ir e volver á ISS no único transporte tripulado dispoñible, a Soyuz rusas, e por cada pasaxeiro ten que pagar uns 50 millóns de euros.

O mecanismo dos nodulos de peito

Científicos do Instituto de Bioingenieria de Cataluña (IBEC) deron co mecanismo que fai que as células mamarias afectadas por esta enfermidade se endurezcan ata crear, en forma de vultos irregulares no tecido mamario, tumores malignos. O endurecimiento excesivo do tecido mamario, que se visualiza a través de nódulos duros no peito, é un síntoma asociado á formación do cancro de mama. De feito, a palpación dos seos converteuse nun dos métodos máis eficaces para diagnosticar un incipiente tumor no peito.

Os científicos, que desenvolveron o estudo en colaboración co Barts Cancer Institute da Queen Mary University de Londres, publicaron onte na prestixiosa revista Nature Materials o artigo de investigación no que explicaban o mecanismo molecular que permite ás células mamarias detectar e reaccionar ante o endurecimiento do tecido da súa contorna. A investigación, impulsada pola Obra Social A Caixa, revela que as moléculas que axudan ás células a engancharse ao tecido mamario, de nome integrinas, serven ademais como mecanismo para controlar a forza coa que estas células mamarias dan rixidez á súa contorna cando se adhiren a el.

Así, tras dous anos de investigación e máis de 2.000 células analizadas, os investigadores descubriron que as propiedades adhesivas das integrinas sas son diferentes ás que conforman as células cancerígenas. Cando os tecidos adquiren máis rixidez da necesaria, as integrinas de células sas interveñen para que estas deixen de exercer forza e así se ablande o tecido endurecido.
Con todo, en células cancerígenas, as moléculas teñen as propiedades adhesivas modificadas e, no canto de controlar e frear a forza que fan as células contra a súa contorna, deixan que exerzan presión sen control, aumentando a rixidez do tecido ata chegar a crear os vultos característicos do cancro de mama. Canto máis duro vólvese o tecido, máis presión aplican. ?Isto leva a un mecanismo de retroalimentación perverso que pode desembocar na creación dos nódulos duros?, explica o científico responsable da investigación, Pere Roca-Cusachs.

A importancia do estudo reside, segundo o investigador, en que o endurecimiento dos tecidos non é exclusivo do cancro de mama, senón que tamén está presente noutros tipos de tumores como o de páncreas, o melanoma; ou en enfermidades non cancerígenas como a fibrosis. "Todas estas enfermidades tamén teñen alteracións graves nas moléculas integrinas", apostila o científico.

Así, conclúe Roca- Cusachs, ?lograr controlar a rixidez dos tecidos podería abrir unha nova vía para combater tumores? aos que estea asociada a formación de nódulos duros. Con todo, o científico insiste en aclarar que o endurecimiento dos tecidos non sempre ten por que derivar nun cancro, xa que os nódulos poden desenvolver tamén tumores benignos.

Os científicos avanzaron que, a partir de agora, a investigación irá encamiñada a pescudar como actuar sobre o mecanismo molecular que controla a forza que exercen as células sobre os tecidos e por que as integrinas afectadas pola enfermidade teñen propiedades adhesivas distintas ás moléculas de células sas. Os investigadores especulan coa posibilidade de inhibir ou bloquear a función das integrinas para evitar ou atrasar o endurecimiento dos tecidos.

matemáticas vs terrorismo

David Ríos, como matemático, ocúpase dun tipo de análise que custa crer que sexa precisamente iso, matemático, e que se considere tan útil como para que os Gobernos encarguen aos científicos asesoramiento. Trátase de analizar que inimigos teño, que pretenden, que poden facerme, como optimizarán o dano, como protexerme, como recuperarme do ataque. Chámase Análise de Riscos Adversarios e, explica este catedrático de estatística e investigación operativa da Universidade Rei Juan Carlos, xurdiu en EE UU, con el como un dos pioneros, a raíz dos ataques terroristas do 11-S e das medidas de defensa que desencadearon. Se sobreinvirtió en seguridade?, afirma. Aos seus 49 anos, Ríos, membro da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais, xa en España tras uns anos de traballo en EE UU, vai poñer en marcha, no Instituto de Ciencias Matemáticas ICMAT-CSIC, unha liña de investigación precisamente sobre este novedoso tipo de análise coa prestixiosa beca de 1,1 millóns de euros que logrou do Fondo de Investigación AXA. Investirá a axuda, di, en contratar investigadores.

Proteina rexuvenecedora

A proteína GDF11 deu outra alegría aos investigadores. Segundo dous artigos que se publican na edición digital de Science (en papel sairán o venres) non só recupera as células cardiacas en ratones, senón que tamén mellora as súas capacidades intelectuais, rejuveneciéndolas.En concreto, os investigadores da Universidade de Harvard descubriron que inxectando a proteína en ratones cunha idade equivalente aos 70 anos humanos, estes recuperaban capacidades como a do olfato, que perderan co envejecimiento. O achado ten unha lectura moi interesante, xa que esa proteína tamén a temos os humanos.

Doug Melton, codirector do Centro de Terapias con Células Nai e Medicina Regenerativa de Harvard, sinalou que non podía recordar un achado máis emocionante. Isto debe darnos esperanzas para ter un futuro máis saudable. Todos nos preguntabamos por que eramos máis fortes e mentalmente máis áxiles cando eramos novos, e estes dous artigos apuntan a unha posible resposta: os niveis máis altos de proteína GDF11 que temos de mozas. Hai poucas dúbidas de que, polo menos en animais, a GDF11 ten unha incrible capacidade para restaurar as funcións do cerebro e os músculos que se perden co envejecimiento?.

Os ensaios son, neste caso, dignos de mención. Nuns, simplemente inxectouse a proteína aos ratones. Noutros, con todo, que usou un método moito máis complexo: uníronse os sistemas circulatorios de dous exemplares, un novo e outro vello, de maneira que o sangue chegase de forma natural ao animal que tiña menor concentración. En ambos casos os resultados foron similares. Este sistema, aínda que aparatoso, ten a vantaxe de que mostra ao natural o funcionamento da proteína, unhas moléculas que non se poden dar por vía oral porque as enzimas digestivas as degradan.

Consumidos pola conyaminación

Nove de cada dez habitantes das urbes do mundo respiran aire contaminado
A OMS recorda que 2,6 millóns de persoas morren ao ano por esta causa
A calidade do aire que se respira na maioría das cidades do mundo empeora, alertó onte a Organización Mundial da Saúde (OMS), e con ela aumenta o risco de que a súa poboación padeza enfermidades respiratorias, coronarias e outras patologías relacionadas coa contaminación. Case o 90% das urbes sobre as que se recompilaron datos 1.600 en 91 países superan os niveis recomendados pola OMS dun tipo de contaminación, as partículas en suspensión, moi relacionado co tráfico, a industria e as calefacciones. Os datos volven chamar a atención sobre un problema ao que fai unhas semanas a OMS tamén puxo cifras. Estimou que un de cada oito falecementos no mundo prodúcense como consecuencia da exposición ao aire sucio: sete millóns en 2012.

Habemos visto que a situación empeora, sobre todo en países de crecemento económico rápido, os chamados emerxentes. Nos industrializados, os datos non melloran como viñan facéndoo nos últimos 20 ou 30 anos, sinala María Neira, directora do departamento de Saúde Pública e Medio Ambiente da OMS. Recompilar e facer pública esta base de datos, a máis grande do mundo sobre calidade do aire e poboación urbana?, pretende contribuír a ?concienciar e mobilizar sobre un problema que, insiste, ten un impacto clarísimo en nosa saúde. Ao teléfono desde Xenebra, Neira subliña que a OMS non quixo castigar ás cidades con peores datos expoñéndoas, senón apreciar o seu traballo ao monitorizar a situación e estimular a outras para que fagan o mesmo

O creador do código xenético de seis letras confía en poder desenvolver medicamentos ampliando a linguaxe de Deus
O código xenético leva polo menos 3.500 millóns de anos escribíndose con catro letras, as bases (ou nucleótidos) do ADN a, t, c, g. En só 15 anos, Floyd Romesberg (Michigan, 1966) conseguiu meterlle outras dúas letras de nome infame, pero perfectamente integradas na súa contorna da dobre hélice, reconocibles para os seus sistemas de replicación e invisibles para as múltiples e sofisticadas maquinarias que a célula posúe para recoñecer os erros na secuencia xenética e eliminalos. Os especialistas en biología sintética, a disciplina emerxente que trata de deseñar sistemas biolóxicos e seres vivos desde cero, saudaron o avance como un fito no seu campo, e predicen amplas consecuencias para a creación de fármacos, biocombustibles e bacterias que reparen as contornas danadas. Tamén para o espeso e misterioso mundo das patentes biotecnológicas. Romesberg concedeu unha longa entrevista telefónica a este diario desde San José do Cabo, México, onde asiches a un congreso científico.

Descuberta unha estrela irmá do Sol a 110 anos luz de distancia

Os trazos químicos e a dinámica do astro indican que se formaron na mesma nube de gas e po fai máis de 4.500 millóns de anos


Un astro situado a uns 110 anos luz de distancia da Terra, na constelación de Hércules, foi identificado por un equipo internacional de astrónomos como ?o primeiro irmán do Sol atopado. Ambas estrelas deberon formarse na mesma nube de gas e po fai algo máis de 4.500 millóns de anos. Queremos saber onde nacemos?, explica Iván Ramírez, científico da Universidade de Texas en Austin e líder do equipo. ?Si podemos pescudar en que parte da galaxia formouse o Sol, podemos acoutar as condicións do Sistema Solar primitivo e iso axudaríanos a comprender por que estamos aquí.

A estrela en cuestión, denominada HD 162826, é un 15% máis masiva que o Sol e non se distingue a primeira ollada no ceo, aínda que é fácil de atopar mirando cuns binoculares, preto de estrélaa Veiga. Ao seu ao redor non ten en órbita ningún planeta xigante tipo Júpiter, pero os investigadores, que presentan os seus traballos na revista The Astrophysical Journal, non descartan que poida ter planetas máis pequenos. En canto á distancia á que está, os 110 anos luz da Terra, convén recordar que a estrela máis próxima, Próxima Centauri, está a 4,2 anos luz.

O Sol, HD 162826 e miles de estrelas máis se formarían por efectos gravitatorios nunha nube de gas e po da galaxia, pero os obxectos formados se dispersarían e agora poden estar en distintas partes da Vía Láctea, explica Ramírez. Algunhas estrelas, como HD 162826, están aínda nas proximidades do Sol, outras estarán moito máis lonxe, engade.